Klinik Notlar - 2025
Bu sayfada yer alan notlar, bir bilgilendirme yazısı ya da tedavi rehberi değildir.
Her biri, yıllar içinde karşılaşılan klinik durumların, karar anlarının ve çoğu zaman gözden kaçan ayrıntıların kısa kayıtlarıdır.
Tıpta pek çok karar, tek bir görüntüye ya da tek bir sonuca bakılarak verilmez.
Asıl belirleyici olan; zamanlama, bağlam ve ince farklardır.
Bu notlar, tam da bu farkların etrafında şekillenir.
Amaç, “ne yapılmalı?” sorusuna hazır cevaplar vermek değildir.
Amaç, nasıl düşünülmesi gerektiğini göstermek; acele edilmemesi gereken yerleri, durulması gereken anları işaret etmektir.
Buradaki her metin, tek başına bir sonuç iddiası taşımaz.
Birlikte okunduğunda ise, klinik pratiğe dair bir yaklaşımı ve duruşu görünür kılar.
Bu sayfa, hızlı cevap arayanlar için değil; detayın fark yarattığını bilenler için hazırlanmıştır.
Şeytan Ayrıntıda Gizlidir. * 53
Hastanede asansöre binebilmeniz için, içeridekilerin inmesi gerekir. Kapıların birleştiği hattın karşısında yer tutmak yerine, size göre sağ yanda sıraya girmeniz, çıkanların da kendilerine göre sağ yandan çıkması, çok basit bir işlemin, zor hale gelmesini önleyecektir.

Şeytan Ayrıntıda Gizlidir. * 54
ERCP veya PTK sırasında intrahepatik safra yollarının ‘en ince ayrıntılarına kadar güzelce görüntülenmesi’, işlem sonrasında hayatı tehdit eden kolanjite yol açabilir. Anatominin güvenli işlem yapacak kadar ortaya koyulması ve işlemin sonunda, verilen kontrast maddenin geri alınması, bu riski önemli ölçüde azaltır. Klinisyenin, gelişen komplikasyonları nazik bir üslupla endoskopiste/radyoloğa iletmesi, ancak bunları tüm ekibin komplikasyonu olarak görmesi kurumsal olgunlaşmaya katkı sağlar.

Şeytan Ayrıntıda Gizlidir. * 55
Ülkemiz dışında Almanya, Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık ve Japonya’da da sağlık kuruluşlarında bulundum. Çalışanların, iş yeri ile ilgili ortak hayalinin özeti: Gurur duyduğu bir kurumda çalışmak. Kurumunun onu, onun kurumunu sevdiği kadar sevmesi.

Şeytan Ayrıntıda Gizlidir. * 56
Adenovirüs, enterovirüs, influenza virüsü, parainfluenza virüsü, rhinovirüs gibi solunum yolunu ve gastrointestinal sistemi tutan virüsler, nadir de olsa, çocuklarda ağır hepatit tablosuna sebep olabilir. Dramatik transaminaz değerleri (6000-12 000 U/L) ve INR yüksekliğine (> 3), bazı hastalarda belirgin sarılığın eşlik etmemesi, ölümcül olabilecek tanı gecikmelerine yol açmaktadır.

Şeytan Ayrıntıda Gizlidir. * 57
Dünya vatandaşı demek, deniz anası gibi girdiği her kabın şeklini alabilen insan demek değildir. Dünya vatandaşı, iyisiyle kötüsüyle özünü bilen, iyisiyle gurur duyan, kötüsünü düzeltmeye çalışan, farklılıkları, ‘giderilmesi gereken veya küçümsenen pürüzler’ olarak değil, ders çıkarılması gereken zenginlikler olarak gören kişidir. Doktor bilim alanında bir dünya vatandaşı olmalıdır.

Şeytan Ayrıntıda Gizlidir. * 58
Radyoloji raporlarında bazı karaciğer kitleleri için kullanılan ‘atipik hemanjiom ?’ ifadesi, bir tanı değil, bir olasılıktır. Hemanjiomu andırmakla beraber, kötü huylu tümör de olabilir. İlk aşamada kullanılmamışsa, mutlaka hepatosite özgül ajanla MR çekilmelidir. Belirsizlik giderilemiyorsa, nasıl yönetileceği – yakın izlem ? biyopsi ? rezeksiyon ? – artık klinisyenin sorumluluğundadır.

Şeytan Ayrıntıda Gizlidir. * 59
Tıbbi işlem sırasında hastanın solunumunun geçici olarak durdurulması gerektiğinde (örneğin, diktiğiniz hepatik ven güdüğündeki klampı açmadan önce veya batın ultrasonografisi sırasında), kendiniz de nefes tutun. Bu sayede hastayı ‘unutmazsınız’.

Şeytan Ayrıntıda Gizlidir. * 60
Bugünkü şekliyle karaciğer nakli bir süre daha sayısız hayat kurtarmaya devam edecektir. Ancak, uygulanabilmesi için başka bir kişinin ölmesi veya canlı vericinin ölüm riskine maruz kalmasını gerektirmektedir. Zamanla, gen terapisi, siroza gidişi durduran hatta sirozu geri döndüren ilaçlar ve hepatosit/kök hücre nakli gibi alternatiflerin gerisine düşecektir. Nakil bu alternatiflerin geliştirilmesi sırasında bir “kurtarma” işlemi olarak hizmet edecek ve uzun vadede yerini onlara bırakacaktır.

Şeytan Ayrıntıda Gizlidir. * 61
Çeşitli enfeksiyon hastalıklarının tanı ve tedavisinde lökosit, nötrofil/lökosit oranı, C-reaktif protein ve prokalsitonin değerlerinden faydalanılmaktadır. Bunlardan birinin, ikisinin hatta dördünün normal/normale yakın bulunması, enfeksiyon olmadığını kanıtlamaz. Örneğin, belirtiler başladığında, laboratuvar değerleri henüz değişmemiş olabilir. Her konuda olduğu gibi, klinik değerlendirme esastır.

Şeytan Ayrıntıda Gizlidir. * 62
Çok sayıda hastaya, mümkün olan en düşük maliyetle, makul sürede, güvenli hizmet sunulabilmesi için optimizasyon yöntemlerine başvurulması bir yere kadar kaçınılmazdır. Ancak seri üretim fikri, gelişmeyi sağlayacak mükemmeliyet merkezlerinin temel felsefesi ile çelişir. Tıpta liderlik etmesi istenen kurumlar, planlı/seçici suboptimizasyonu (hareket alanı sağlamak için, bilinçli olarak optimize etmemek) göz önüne alır.

Şeytan Ayrıntıda Gizlidir. * 63
Toplardamardan verilecek N-asetil sistein (NAC) loş ortamda hazırlanmalı, ışıktan korumalı olarak uygulanmalıdır.

Şeytan Ayrıntıda Gizlidir. * 64
Pankreatoduodenektomide (Kausch-Whipple ameliyatı) piyes çıkarıldıktan sonra, damardan bir ampul hiyosin-N-butilbromür uygulanması, gevşemiş jejunumun pankreasa anastomozunda kolaylık sağlar.
Prof. Markus Büchler’in tercihi ile deneyimim çok olumlu.

Şeytan Ayrıntıda Gizlidir. * 65
Ağır durumdaki hastası için yol gösterdiğiniz bazı meslektaşlar, olumlu gelişmeleri iletmezler. Hastaların iyiliği için tutumunuzu değiştirmeyin ki, gelecekte de uzman görüşünüze başvursunlar. Diğer yandan, aynı kişinin, sizden hiç bahsetmeden, hastayı iyileştirmekle övündüğü kulağınıza çalınırsa, sakın kırılmayın ve bu konuda hiç konuşmayın. İnsanlığın ortak malı olan tıbbi bilgiyi, bu sefer sizden almış ve başarıyla uygulamıştır o kadar...

Şeytan Ayrıntıda Gizlidir. * 66
Karaciğer-safra yolları-pankreas kanseri ameliyatlarından sonra ağızdan beslenmeye geçecek hastalara dondurma önerirseniz, yeseler de yemeseler de, ölüm korkusundan kurtulup, iyileşmeye başladıklarına inanmalarına büyük katkı sağlarsınız. Diabet engel değildir, diabetik hastalardaki etki daha çarpıcıdır.

Şeytan Ayrıntıda Gizlidir. * 67
Kausch-Whipple ameliyatı (pankreatoduodenektomi) genel cerrahinin en zor ameliyatlarındandır. İlk mortalitesiz seri 1968’de yayınlanmıştır. Günümüzde bu ameliyatı başarıyla gerçekleştiren cerrahlar, içtenlikle tebrik edilmelidir. Ancak onlar da, aslında “devlerin omuzları üzerinde durduklarını”, 1950’li-60’lı yıllarda gerçekleştirilmiş bir başarıyı 2020’li yıllarda tekrar ettiklerini unutmamalıdırlar.

Şeytan Ayrıntıda Gizlidir. * 68
Öğretim üyesi, ne kadar başarılı olursa olsun, kendisini yetiştirenlerin hep hocası kalacağını unutmamalıdır. Kıdemli hocalar da, genç öğretim üyelerine hâlâ asistanıymış gibi davranma hatasına düşmemelidirler. Çocuğunuz, 10 yaşına geldiğinde 5 yaşındaki gibi, 15 yaşına geldiğinde 10 yaşındaki gibi davrandırtmaz. Can verdiğiniz, henüz erişkin olmamış insanın ‘kıdemini’ gözetirken, kendini kanıtlamış meslektaşa ‘büyümemiş’ gibi davranmak çok yanlıştır.

Şeytan Ayrıntıda Gizlidir. * 69
Genç cerrah, hakim olmadığı karmaşık bir ameliyatı seyrederken, ‘Ne var bunda? Bunu ben de yaparım!’ hissine kapılıyorsa, bir ustayı izlediğini anlamalıdır. Kıdemli cerrahın, vücudunu nasıl kullandığına, ekip üyelerini nasıl yönlendirdiğine, sorun çıktığında, durumu nasıl kontrol altında tuttuğuna dikkat etmeli ve detaylı not tutmalıdır.

Şeytan Ayrıntıda Gizlidir. * 70
Ferula ve Prangos cinslerinden çeşitli otlar, halk arasında heliz otu – çakşır otu ortak ismi ile bilinmekte ve yenilebilir, hatta ‘sağlıklı’ oldukları düşünülmektedir. Ancak, sadece uzmanların fark edebileceği bazı türler, karaciğer nakli gerektiren ağır zehirlenmelere sebep olabilirler.

Şeytan Ayrıntıda Gizlidir. * 71
Ülkemizde ve Japonya’da yapılan toplam nakil sayıları birbirine yakındır. Emeğimizi belgeye dönüştürmekte ve geliştirmekte çok daha girişken olmalıyız.

Şeytan Ayrıntıda Gizlidir. * 72
Erişkin hastalarda yüksek serum alfa-fetoprotein (AFP) düzeyleri, hepatoselüler karsinom ve germ hücreli tümör şüphesi oluşturur. Bunların dışında, AFP-üreten mide adenokarsinomu ve AFP-üreten kolorektal adenokarsinom olasılıkları göz önüne alınmalıdır.

Şeytan Ayrıntıda Gizlidir. * 73
Karaciğer Testleri “Karaciğer Paneli”
• AST, ALT
• Alkali Fosfataz
• GGT
(Bunlar) Gerçek “karaciğer enzim testleri”dir.
• Bilirubin (direkt olanı en iyisidir)
• Albumin
• INR (P.T.)
(Bunlar) Gerçek “karaciğer fonksiyon testleri”dir.
Ayrıca: Laktat, glukoz, kolesterol, pıhtılaşma faktörleri/TEG karaciğer fonksiyon değerlendirmesi içindir.
(Amonyak çok zayıf bir karaciğer fonksiyon testidir, ensefalopati durumu ile korelasyonu düşüktür).
“KCFT’leri (karaciğer fonksiyon testi)’ çok yüksek olan hastayı, karaciğer nakli için sevk etmek istiyoruz.” ??? Maalesef çok yaygınlaşan bu ifadeyle, hangilerinin (bazen sadece ikisi-üçü) hangi mertebede olduğu belirtilmeden, ALT, AST, ALP, GGT, bilirubin ve bazı hastalıklarda da INR yüksekliği kastedilmektedir.
Akut kolanjitten otoimmün hepatite kadar çok farklı hastalıkların sebep olabileceği bir durumdur. Sadece belirsiz değil, aynı zamanda yanlıştır. AST, ALT, ALP ve GGT karaciğer-safra yolu enzimleridir, fonksiyonu (işlevi) değil, hasarı yansıtırlar. İşlev testleri bilirubin, albümin ve protrombin zamanıdır (INR).

Şeytan Ayrıntıda Gizlidir. * 74
Japonya’da 2010-2013 arasında, ülke çapında hepatoselüler karsinom tanısı koyulan hastaların (toplam 58 418 kişi) %50’si 80 aydan uzun yaşamıştır. (Liver Cancer 2023; 12:95)
Bu başarının temeli, genel sağlık sigortası kapsamında, riskli hastalara düzenli tarama (ultrasonografi (USG) ve AFP, AFP-L3 ve PIVKA-II ölçümleri) yapılması ve şüphe olduğunda kontrastlı USG, dinamik BT ve hepatosite özgül ajanla MR çekilmesidir. Birinci hedef, daha ileri tümörlere daha büyük ameliyatlar/daha ağır tedaviler yapmak değil, problemi erken evrede saptayıp, yok etmektir.

Şeytan Ayrıntıda Gizlidir. * 75
Karaciğer hemanjiomları, nadiren, ‘sebebi bilinmeyen ateş’ kaynağı olabilir. Bu durum genellikle, kitlenin bazı damarlarının trombozu veya hemanjiom içine kanama gibi komplikasyonlar sonucu gelişir. Vakanın özelliklerine göre, ameliyat veya transarteryel embolizasyon ile başarıyla tedavi edilebilir.

Şeytan Ayrıntıda Gizlidir. * 76
Alagille sendromu, otozomal dominant geçişli, fenotipi büyük değişkenlik gösteren kalıtsal bir hastalıktır. Şikayeti olmayan bir erişkin aslında ‘hasta’ olabilir. Bu hastalığa bağlı siroz gelişmiş bir çocuğa, yakın kan bağı olan ‘sağlıklı’ akrabasından karaciğer nakli yapılması düşünülüyorsa, genetik test uygulanmalı veya karaciğer biyopsisi ve anevrizma taraması (beyin damarları başta olmak üzere) gibi, sinsi seyri dışlayacak incelemeler yapılmalıdır.

Şeytan Ayrıntıda Gizlidir. * 77
Kapalı tutularak safrayı içeri akıtması sağlanan perkütan kateterin yanından cilde safra gelmesi acil bir durumdur: safra içeriye akamadığı için, basınç artışıyla kolanjit riski vardır. Kateter hemen aspire edilmeli, açılmazsa, 1-2 mL serum fizyolojik ile Ver-Al uygulanarak yıkama yapılmalıdır. Ateş ve/veya kan tetkiklerinde bozukluklar olmasa da, kateterden torbaya akış sağlanmadan, hasta eve gönderilmemelidir. Kateter açılmazsa, acil değişim yapılmalıdır.

Şeytan Ayrıntıda Gizlidir. * 78
İstanbul Tıp Fakültesi’nden 2019’da yaptığımız sunum:
https://www.hpb.org.tr/Uploads/Editor/files/Tum-ozetler-Web_30.10.pdf (sayfa 158)
Ameliyat olacak hastalarda rutin olarak HBsAg, anti-HCV ve anti-HIV testleri istenmektedir. Bunlara, anti-HBsAg’nin de eklenmesi ve uygun hastaların aşılanmaları için aile hekimlerine yönlendirilmesi, hepatit B ile mücadeleye büyük bir katkıdır.

Şeytan Ayrıntıda Gizlidir. * 79
1989 yılında nöroloji stajındaydım. Hoca, genel durumu iyi olan bir hastadan izin alarak bize kranyal sinirlerin muayenelerini gösterdi. Hastaya teşekkür ettikten sonra, bize ‘Siz geçin, geliyorum.’ dedi. Hoca, bir süre odadan çıkmayınca ne olduğuna bakmaya döndüm. Dosyaya not yazıyordu. Eğitim amacıyla da olsa, bir ‘ölçüm’ yapmıştı, bulgularını kaydediyordu. Sadece doğal davranışıyla, bize unutulmaz bir zarafet ve bilimsel disiplin dersi de verdi.
Prof. Dr. Sara Bahar’a saygıyla...

Şeytan Ayrıntıda Gizlidir. * 80
Erişkin kişilerin yaklaşık %2-20’sinde karaciğer hemanjiomu olduğu tahmin edilmektedir. Bunların çok küçük bir kısmı şiddetli ağrı, belirgin büyüme ve daha da nadiren, tanı şüphesi veya kanama sebepleriyle tedavi gerektirir. Asıl büyük problem, kötü huylu tümörlerin eksik değerlendirme sebebiyle hemanjiom sanılması ve tedavide ciddi gecikmeler olmasıdır.
Ülkemizde bu konuya yönelik ilk poliklinik İstanbul Tıp Fakültesi’nde 2012’de açılmıştır:
https://www.istanbul.edu.tr/tr/duyuru/karaciger-hemanjiomu-poliklinigi-basliyor-54003200470056004D0048004200450033005A0063003100

Şeytan Ayrıntıda Gizlidir. * 81
Bazen önünüze öyle güzel hazırlanmış bir resmi belge veya tıbbi rapor gelir ki, okurken, ‘Kim yazmış acaba?’ diye gözünüz aşağıya kayar. Geçmişte yetişmesine katkıda bulunduğunuz bir kişinin ismini görürseniz, özel bir mutluluk ve gurur duyarsınız. Başarı elbette ilgilinindir. Ancak yine de, hocalığın (mentor) ‘gizli’ zaferleri vardır.

Şeytan Ayrıntıda Gizlidir. * 82
1- Endoscopic and radiologic interventions as the leading causes of severe cholangitis in a tertiary referral center. Am J Surg. 2005;189:702-6.
https://doi.org/10.1016/j.amjsurg.2005.03.010
2- Incomplete or inappropriate endoscopic and radiologic interventions as leading causes of cholangitis. Pol Przegl Chir. 2021;93:47-52.
https://ppch.pl/article/150423/en
3- Unfavorable microbiological impact of directly duodenal biliary drainage in patients with perihilar obstruction: a preliminary report. Front Surg. 2025;12:1538676.
https://doi.org/10.3389/fsurg.2025.1538676
Deneyimlerimize göre, uygun durumlarda hayat kurtarıcı olan endoskopik-radyolojik safra drenaj yöntemlerinin, yanlış kullanılması, ileri merkezlere sevk edilen hastalardaki ciddi bilier enfeksiyonların önce gelen sebebidir.

Şeytan Ayrıntıda Gizlidir. * 83
Ornidazole-Induced Liver Injury: The Clinical Characterization of a Rare Adverse Reaction and Its Implications from a Multicenter Study
Biomedicines 2025;13:1695
https://www.mdpi.com/2227-9059/13/7/1695
Ülkemizden, 8 üniversite hastanesinden 101 vakalık deneyime dayalı bu makalede, ornidazolün nadir de olsa, ağır karaciğer hasarı riski taşıdığı, bazı hastaların karaciğer nakliyle kurtarılabildiği vurgulanmaktadır. Ornidazolün kullanılması mutlaka gerekliyse, olası toksisite konusunda uyanık olunması çok önemlidir.

Şeytan Ayrıntıda Gizlidir. * 84
IgG4 ile ilişkili hastalığa bağlı izole safra yolu darlıklar perihiler kolanjiokarsinomu taklit edebilir. Steroid ile başarıyla tedavi edilebilen bir hastalıkta, mümkünse, büyük bir ameliyattan kaçınılması çok önemlidir. Ancak, IgG4 ile ilişkili hastalıkta serum IgG4 düzeyinin, vakaların yaklaşık %20'sinde normal sınırlarda olması, kolanjiokarsinom hastalarının %10-20’sinde serum IgG4 düzeyinin yüksek bulunması ayırıcı tanıyı güçleştirmektedir. İki hastalığın beraber bulunduğu az sayıda vaka da bildirilmiştir.

Şeytan Ayrıntıda Gizlidir. * 85
Hepatoselüler karsinom tanısı koyulan bir hastada, bilinen risk faktörleri saptanmadıysa, gizli (occult) hepatit B ve hepatit C enfeksiyonu olasılıkları araştırılmalıdır. Rutinde faydalandığımız HBsAg, ‘gizli’ vakaların tamamında, anti-HCV önemli bir kısmında negatiftir. İleri testlerin doğru kullanımı için, gastroenteroloji veya enfeksiyon hastalıkları uzmanının görüşü alınmalıdır.

Şeytan Ayrıntıda Gizlidir. * 86
Ülkemizdeki ilk öğrenci bilimsel araştırma kolu (ÖBAK) 1984 yılında, İstanbul Tıp Fakültesi’nde açılmıştır. Kurucu üyelerden bazıları, ilk uluslararası yayınlarını öğrencilik yıllarında yapmışlardır.

Şeytan Ayrıntıda Gizlidir. * 87
2003’de İstanbul’da yapılan Avrupa HPB Cerrahi Kongresi’nin gala yemeğinden çıkmış, İstanbul Üniversitesinin tarihi binasından Beyazıt’a doğru yürüyordum. Biraz önümde dünyanın ünlü karaciğer cerrahlarından biri ve arkadaşı vardı. Genç bir kadın ve 5-6 yaşındaki çocuğunun yanından geçtik. Caddeye vardığımızda, gecenin o saatinde sadece iki taksi olduğunu gördüm. Hoca bir anda durdu, arkasına döndü ve İngilizce olarak “Çocuk” dedi. Önce insan sonra hoca-doktor-cerrah. Hep bu sırayla...
Prof. Jacques Belghiti’ye saygıyla

Şeytan Ayrıntıda Gizlidir. * 88
PTK-dışa drenaj yapılan periampuller tümörlü hastada sarılık beklenen düzeyde gerilemiyorsa, göz önüne alınması gereken noktalardan bazıları:
- Ursodeoksikolik asit almakta olan hastanın, kateterden gelen safrayı ana öğün ortalarında içmesi
- Kullandığı ilaçlardan hepatotoksik olan var mı?
- BT veya MR’da gözden kaçmış kronik karaciğer hastalığı bulguları var mı?
- MRCP veya PTK’da sklerozan kolanjit bulgusu var mı?
- Kateter pansumanı mükemmel olmadığı için kateter zaman zaman kıvrılıyor ve hasta sinsi kolanjit atakları geçiriyor olabilir mi?
- Son aşamada, karaciğer biyopsisi (PBC?, küçük kanal tutulumlu PSC?)

Şeytan Ayrıntıda Gizlidir. * 89
Karaciğerinde hemen tedavi değil de izlem gerektiren kitleler (adenom, anjiomyolipom gibi) olan kişiler, anne-baba olmayı düşünüyorlarsa, durumu eşleriyle önceden açıkça ele almalıdırlar. Ancak bu durum, karşılıklı dürüstlük ve ebeveyn sorumluluğu ile sınırlı değildir. Hamileliğin karaciğerdeki kitlelere olası etkileri, bunun sonuçlarının bebeğe olası yansımaları gibi hayati yönler de içerir.

Şeytan Ayrıntıda Gizlidir. * 90
Çoğul dirençli bakterilerle kolonizasyon için tarama, sadece karaciğer naklinde değil, başka büyük batın ameliyatlarında da hayati önem taşır.
Der Teufel steckt im Detail. – German proverb

Şeytan Ayrıntıda Gizlidir. * 91
Önce kemoterapi görmesi gerektiğine karar verilen karaciğer tümörlü hastanın ameliyatı, 3-4 ay ertelenmiş demektir. Bu süre, medikal onkolog ile işbirliği yapılarak, verimli şekilde kullanılmalıdır:
- Kalp hastalığı açısından inceleme ve gerekirse, stentleme gibi tedaviler
- Vücut kitle indeksi >30 olan hastalarda diyetisyen kontrolünde zayıflama
- Kalp hastalığı dışlandıktan sonra prehabilitasyon amacıyla egzersiz
- İkinci kürden bir ay sonra görüntüleme yapılması; ameliyat ümidi yüksekse ve kalacak karaciğeri büyütmek gerekliyse portal ven dalı embolizasyonu

Şeytan Ayrıntıda Gizlidir. * 92
‘Ameliyat olamayacak hasta’ diye bir kavram yoktur:
- Ameliyathaneden sağ çıkması olasılığı çok düşük olan hasta
- Yoğun bakımdan sağ çıkması olasılığı çok düşük olan hasta
- Hastaneden taburcu olması olasılığı çok düşük olan hasta
- Normale yakın bir yaşantıya dönmesi olasılığı çok düşük olan hasta
vardır. Ameliyat ve diğer seçenekler arasında karar verirken, bunları göz önünde bulundurmak gerekir.

Şeytan Ayrıntıda Gizlidir. * 93
Acil biriminden eve gönderdiğiniz hasta geri gelirse, ‘iyileşmeden’ SAKIN tekrar göndermeyin. Hastayı, ilk defa gelmiş gibi, baştan değerlendirin; mümkünse, başka bir hekim değerlendirsin. Düşünceniz değiştiyse, uygun bir açıklamayla gereğini yapın. Değişmediyse, ‘Sorununuz şimdilik sinsi seyrediyor olabilir, kendini belli etmesi için biraz bekleyelim.’ diyerek, gözlem önerin. Biraz fazla çalışırsınız ama hem hastanın güvenliğini sağlamış hem de kendinizi vicdan azabından korumuş olursunuz.

Şeytan Ayrıntıda Gizlidir. * 94
Eylül 2025’de İngiltere’de normal muayeneler için Jess** Kuralı koyuldu. Şikayetleri geçmediği veya arttığı için aile hekimine 3 defa başvuran ve sonuç alamayan hastalar için ‘baştan değerlendirme’ zorunluluğu getirildi. Böylece, bir çok başarılı doktorun zaten yaptığı bir uygulama, resmî standart oldu.
**Beş ayda 20 kereden fazla doktora baş vuran, durumu giderek ağırlaşan, sonunda ileri evre kanser tanısı koyulan ve 3 hafta sonra ölen Jessica Brady’nin anısına saygıyla.
https://www.gov.uk/government/news/jessica-bradys-legacy-inspires-new-life-saving-gp-safety-rule

Şeytan Ayrıntıda Gizlidir. * 95
“Beyler, durup dinlenmeden, mükemmelliğin peşinden koşacağız, onu yakalayamayacağımızı çok iyi bilsek de… çünkü hiçbir şey mükemmel değildir. Ama durup dinlenmeden koşacağız, çünkü bu süreçte en iyiyi yakalayacağız. Sadece iyi olmakla uzaktan yakından ilgilenmiyorum.”
Mesleğine saygı, evrensel bir kavramdır, futbol veya tıp… fark etmez.
Futbol antrenörü Vince Lombardi’nin anısına saygıyla

Şeytan Ayrıntıda Gizlidir. * 96
Bir süredir kongrelerde yeni bir uygulama var. Programı, telefon ekranında, az sayıda kaydırmayla bakılabilir hale getirmek için, serbest bildirilerin başlıklarının altına, sadece ilk yazarın isminin koyulması...Ancak bazı konuşmacıların slaytlarında da aynısını yapması ve bunu ‘programda öyle’ diye açıklaması çok yanlıştır. Genellikle ekibin en genç üyesi tarafından sunulan serbest bildiriler, çok sayıda kıdemli meslektaşın emeğinin ve deneyiminin ürünüdür.

Şeytan Ayrıntıda Gizlidir. * 97
Kongrelerde, serbest bildiri oturumları genellikle, sabah 08:30 veya 09:00’da bitecek şekilde planlanır. Araştırmacılar arasındaki en kıdemli birinci veya ikinci hocanın, ekibin bildirisini sunan genç meslektaşını dinlemek için mutlaka katılması gerekir. Bu geleneğin zaman zaman aksaması, bazı temel soruların ortada kalmasına sebep olabilmektedir. Hem sunucunun ‘eğitimi’ hem de bilgi alışverişinin niteliği bozulmaktadır.

Şeytan Ayrıntıda Gizlidir. * 98
Bir (tıbbi) problemi,
İstediğiniz yerde,
İstediğiniz zamanda,
İstediğiniz şartlarda karşılayamıyorsanız...
Aslında konuyu yönetemiyor, onunla sadece boğuşuyorsunuz, demektir.

Şeytan Ayrıntıda Gizlidir. * 99
Nöroendokrin tümörlerin ve kolorektal kanserlerin karaciğer metastazlarının seçkin tedavisi cerrahidir. Hepatektomi, iyi seçilmiş hastalarda, aşağıdaki tümörlerde de sağkalımı uzatmaktadır:
- Böbrek hücreli karsinom
- Böbrek üstü bezi tümörü
- Gastrointestinal stromal tümör
- Meme kanseri
- Over (yumurtalık) kanseri
- Sarkom

Şeytan Ayrıntıda Gizlidir. * 100
Karaciğer adenomu ileride kansere dönüşebilecek bir kitledir. Tanısı ve alt grubu, birincil olarak, hepatosite özgül ajan ile yapılmış manyetik rezonans görüntüleme ile belirlenir. Kadınlarda, 5 cm’den küçük ve düşük riskli alt grupta olanlar izleme alınabilir. Erkeklerdeki karaciğer adenomlarında kanserleşme riski çok yüksek olduğu için, hepsinde cerrahi uygulanmalıdır.

* Der Teufel steckt im Detail. – Alman Atasözü
